Welk substraat is geschikt voor plantvakken met vaste planten?

Joris van Tol ·

Voor een plantvak met vaste planten is grond geschikt als de gekozen planten passen bij de aanwezige bodem en de afwatering. Op droge zandgrond kunnen organisch materiaal en watertoevoer de groeiomstandigheden verbeteren. Blijft een vak nat, dan bepaalt de oorzaak of aanpassing van de grond, drainage of een andere plantenkeuze zinvol is.

Welke grond voor vaste planten is geschikt in een plantvak?

Er is niet één grondsoort voor vaste planten die in ieder plantvak werkt. Volgens de RHS zijn er vaste planten voor natte en droge, zonnige en schaduwrijke groeiplaatsen; de keuze moet bij de omstandigheden passen. Een standaard substraat voor vaste planten is daarom geen vervanging voor een beoordeling van de bestaande bodem.

Let daarbij op de water- en luchtdoorlatendheid, de beschikbare voeding en de zuurgraad. Milieu Centraal noemt dit belangrijke bodemeigenschappen en adviseert planten af te stemmen op de aanwezige grondsoort. Voor een beplantingsplan betekent dat: leg eerst de groeiplaats vast en kies daarna planten en eventuele grondverbetering.

Hoe verbeter je droge zandgrond voor vaste planten?

Zandgrond houdt water slecht vast. Compost toevoegen en mulchen kunnen de groeiomstandigheden in een droog plantvak verbeteren. Beoordeel ook of de watertoevoer aanpassing vraagt; alleen ander materiaal door de grond mengen pakt een tekort aan wateraanvoer niet aan.

Stem de beplanting tegelijk af op die droge groeiplaats. Zo hoeft grondverbetering niet het hele verschil tussen de bestaande bodem en de behoeften van de gekozen planten te overbruggen.

Hoe bepaal je of een plantvak slecht afwatert?

Een kuilproef van de RHS helpt onderscheid te maken tussen een hoge grondwaterstand en water dat slecht door de bodem wegzakt. Graaf een kuil van ongeveer 60 centimeter diep, dek die af en controleer na een nacht of er water in staat. Water in de nog niet gevulde kuil wijst op een hoge grondwaterstand.

Is de kuil droog, vul hem dan met water. Staat dat water er na 24 uur nog, dan watert de bodem slecht af. Bekijk ook de kuilwanden: harde lagen kunnen aanwijzingen geven over een belemmering voor de wortelgroei.

Wat doe je als de grond in een plantvak te nat blijft?

Maak eerst onderscheid tussen kleigrond die vooral ’s winters nat is en grond die het hele jaar nat blijft. Wijst de kuilproef op slechte afwatering zonder hoge grondwaterstand, dan kun je volgens de RHS organisch materiaal door bewerkbare grond mengen. Voor een merkbare verbetering van structuur en afwatering noemt de RHS één kruiwagen per vierkante meter. Zand, grit of grind toevoegen aan kleigrond heeft volgens dezelfde bron zelden voldoende effect, omdat daarvoor doorgaans te weinig wordt toegevoegd.

Bij een hoge grondwaterstand passen planten voor natte grond of kunstmatige drainage bij de situatie. Ligt onder de bovengrond een ondoordringbare laag klei of gesteente, dan helpt diep omspitten niet; een verhoogd plantbed kan nodig zijn.

Hoe bereid je de grond voor bij de aanleg van een vasteplantenborder?

Bereid een border voor wanneer de grond bewerkbaar is, dus niet bevroren of drassig. Dat kan ook in de winter. Goed verteerde tuincompost en fijne schors zijn voorbeelden van organisch materiaal voor een nieuwe border; welke ingreep past, volgt uit de toestand van het plantvak.

Het najaar en voorjaar zijn geschikte plantperioden. De RHS noemt maart tot begin mei en eind september tot oktober als gunstige perioden wanneer de grond vochtig is. Vaste planten uit pot kunnen ook daarbuiten worden geplant, zolang de bodem niet bevroren of drassig is.

Leg de bodemgegevens per plantvak vast

Leg bij de aanleg per plantvak de bodemgesteldheid, de uitkomst van de afwateringsproef, de plantenkeuze en de eventuele grondverbetering vast. Dan is ook bij later beheer duidelijk welke omstandigheden aan de beplanting ten grondslag liggen.

Gerelateerde artikelen